Takografët në furgonë nga 1 korrik 2026: kujt i duhet dhe çfarë mbetet ende e paqartë

Më 1 korrik 2026, rregullat e BE-së për kohën e drejtimit, ndërprerjet dhe periudhat e pushimit, si dhe detyrimi për të përdorur takograf, u shtrinë te furgonët dhe kamionët e lehtë mbi 2,5 tonë që transportojnë mallra në udhëtime ndërkombëtare brenda BE-së, Zonës Ekonomike Evropiane (ZEE) dhe Zvicrës, ose në kabotazh. Deri atëherë, këto rregulla zbatoheshin vetëm për automjetet e mallrave mbi 3,5 tonë. Ndryshimi vjen nga Paketa e Mobilitetit I, të cilën BE-ja e miratoi në vitin 2020.

Ky udhëzues shpjegon kë mbulon rregulli, çfarë u kërkon shoferëve dhe kompanive dhe çfarë mbetet ende e paqartë për udhëtimet drejt vendeve si Maqedonia e Veriut, Serbia ose Shqipëria, dhe për furgonët e regjistruar atje. Ai pasqyron burimet e renditura në fund, sipas gjendjes në përditësimin e tij të fundit.

Rregulli shkurtimisht

• Automjetet: automjetet e mallrave, masa maksimale e lejuar e të cilave, përfshirë çdo rimorkio ose gjysmërimorkio, është mbi 2,5 tonë dhe jo mbi 3,5 tonë.
• Udhëtimet: transporti ndërkombëtar i mallrave brenda BE-së, ZEE-së dhe Zvicrës, si dhe kabotazhi. Transporti kombëtar që një transportues kryen në vendin e vet nuk përfshihet, ndërsa udhëtimet që kalojnë pjesërisht jashtë kësaj zone i nënshtrohen AETR-së.
• Qëllimi: transporti me qira ose kundrejt pagesës, si dhe transporti për llogari të vet kur drejtimi është veprimtaria kryesore e shoferit. Transporti për llogari të vet nga persona për të cilët drejtimi nuk është veprimtaria kryesore përjashtohet.
• Çfarë zbatohet: rregullat për drejtimin dhe pushimin të Rregullores (KE) nr. 561/2006, një takograf inteligjent i versionit të dytë (G2V2) dhe rregullat e BE-së për dërgimin e shoferëve.
• Që nga: 1 korrik 2026.

Baza ligjore është Rregullorja (BE) 2020/1054, e cila e shtoi kategorinë e re të automjeteve në nenin 2 të Rregullores (KE) nr. 561/2006, me efekt nga 1 korrik 2026. Autoriteti Evropian i Punës e përmbledh ndryshimin si kohë drejtimi dhe pushimi, takografë inteligjentë dhe dërgim të shoferëve për automjetet e lehta tregtare në transportin ndërkufitar.

A përfshihet furgoni juaj? Katër pyetje

1. A është masa maksimale e lejuar mbi 2,5 tonë? Llogaritni edhe rimorkion. Një furgon me masë të lejuar 2,2 tonë që tërheq një rimorkio me masë të lejuar 750 kg formon një kombinim prej 2,95 tonësh.
2. A transporton furgoni mallra përtej kufirit apo kryen kabotazh? Kabotazhi është transporti brenda një vendi tjetër nga një transportues i huaj. Një furgon që punon vetëm në vendin e vet nuk përfshihet.
3. A kryhet transporti me qira ose kundrejt pagesës? Transporti i mallrave për klientët kundrejt pagesës është i tillë. Transporti i mallrave ose i pajisjeve tuaja mund të jetë i përjashtuar, siç shpjegon seksioni në vijim.
4. Ku është i regjistruar furgoni dhe nga kalon udhëtimi? Një udhëtim që kalon pjesërisht jashtë BE-së, ZEE-së dhe Zvicrës mund t’i nënshtrohet AETR-së në vend të rregullave të BE-së. Pikërisht këtu janë pyetjet e hapura.

Përjashtimet që duhen kontrolluar

Rregullorja (KE) nr. 561/2006 rendit një sërë përjashtimesh. Për furgonët kanë më shumë rëndësi tri prej tyre:

• Për llogari të vet: automjetet 2,5–3,5 tonë që transportojnë mallra për llogari të vet të kompanisë ose të shoferit, kur drejtimi nuk është veprimtaria kryesore e personit që drejton (neni 3(ha)).
• Materiale dhe pajisje brenda 100 km: automjetet deri në 7,5 tonë që transportojnë materiale, pajisje ose makineri për punën e shoferit, ose që dorëzojnë mallra të prodhuara në mënyrë artizanale, brenda 100 km nga baza e kompanisë, kur drejtimi nuk është veprimtaria kryesore dhe transporti nuk kryhet me qira ose kundrejt pagesës (neni 3(aa)).
• Transporti jotregtar: automjetet deri në 7,5 tonë që përdoren për transport jotregtar mallrash (neni 3(h)), domethënë transport që nuk sjell të ardhura dhe nuk lidhet me një veprimtari profesionale ose tregtare.

Nëse zbatohet një përjashtim varet nga çdo udhëtim, jo nga automjeti. Nëse furgonët tuaj kryejnë si punë për llogari të vet, ashtu edhe punë për klientë, kontrolloni veçmas çdo lloj udhëtimi.

Çfarë kërkojnë rregullat

Drejtimi, ndërprerjet dhe pushimi

• Drejtim ditor deri në 9 orë, që mund të zgjatet deri në 10 orë jo më shumë se dy herë në javë.
• Jo më shumë se 56 orë drejtim në javë dhe 90 orë në çdo dy javë të njëpasnjëshme.
• Një ndërprerje prej të paktën 45 minutash pas 4,5 orësh drejtim, e cila mund të ndahet në 15 minuta të ndjekura nga 30 minuta.
• Një pushim ditor prej të paktën 11 orësh, i cili mund të ndahet në 3 dhe 9 orë ose të reduktohet në 9 orë jo më shumë se tri herë midis dy pushimeve javore.
• Një pushim javor prej të paktën 45 orësh. Në çdo dy javë të njëpasnjëshme, shoferi duhet të marrë dy pushime javore të rregullta, ose një të rregullt dhe një të reduktuar prej të paktën 24 orësh, dhe reduktimi duhet të kompensohet në një bllok të vetëm para fundit të javës së tretë që pason. Shoferët në transportin ndërkombëtar të mallrave mund të marrin, me kushte, dy pushime javore të reduktuara radhazi jashtë vendit ku është themeluar kompania e tyre. Pushimi javor i rregullt nuk mund të merret në automjet.

Takografi inteligjent

Furgonët që përfshihen kanë nevojë për një takograf inteligjent të versionit të dytë, të njohur si G2V2. Ai regjistron aktivitetet e shoferit dhe të bashkëshoferit, regjistron me satelit pozicionin e automjetit në momente të caktuara dhe regjistron automatikisht kalimet e kufirit. Vetëm montuesit, punishtet dhe prodhuesit e automjeteve të miratuar nga autoritetet kompetente mund të instalojnë ose të riparojnë një takograf.

• Karta e drejtuesit: çdo shofer fut një kartë personale para se të fillojë të drejtojë, dhe asnjë shofer nuk mund të ketë më shumë se një kartë të vlefshme.
• Karta e kompanisë: lëshohet për kompaninë e transportit dhe i lejon asaj t’i kyçë të dhënat e veta në takograf, si dhe t’i shfaqë, t’i shkarkojë dhe t’i printojë.

Regjistrimet dhe shkarkimet

• Shkarkoni të dhënat nga njësia e automjetit të paktën çdo 90 ditë dhe nga çdo kartë e drejtuesit të paktën çdo 28 ditë, siç kërkon Rregullorja e Komisionit (BE) nr. 581/2010.
• Në një kontroll rrugor, shoferët duhet të jenë në gjendje të tregojnë regjistrimet për ditën aktuale dhe për 56 ditët e mëparshme.
• Ruajini me kujdes skedarët e shkarkuar: ato janë regjistri i kompanisë për drejtimin dhe pushimin.

Dërgimi i shoferëve

Rregullat e BE-së për dërgimin e shoferëve zbatohen edhe për furgonët që përfshihen. Sipas Autoritetit Evropian të Punës, një shofer konsiderohet i dërguar gjatë kabotazhit dhe gjatë transportit ndërmjet dy vendeve të tjera (cross-trade), por jo në udhëtimet dypalëshe drejt ose nga vendi ku është themeluar punëdhënësi, dhe as në tranzit. Deklaratat e dërgimit bëhen në portalin RTPD të BE-së.

Udhëtimet sipas AETR-së dhe furgonët nga Maqedonia e Veriut, Serbia dhe Shqipëria

Për udhëtimet që kalojnë pjesërisht jashtë BE-së, ZEE-së dhe Zvicrës, si dhe për furgonët e regjistruar jashtë BE-së, përgjigjja është më pak e qartë, dhe pikërisht këtu nis shumica e pyetjeve të operatorëve nga Ballkani.

Neni 2 i Rregullores (KE) nr. 561/2006 përcakton kuadrin. Rregullat e BE-së zbatohen, pavarësisht vendit të regjistrimit, për transportin që kryhet tërësisht brenda BE-së ose ndërmjet BE-së, Zvicrës dhe vendeve të Zonës Ekonomike Evropiane. Për udhëtimet ndërkombëtare që kalojnë pjesërisht jashtë kësaj zone, në vend të tyre zbatohet AETR-ja, për të gjithë udhëtimin, për automjetet e regjistruara në BE ose në një vend palë të AETR-së.

AETR-ja është marrëveshja e OKB-së për punën e ekuipazheve të automjeteve që kryejnë transport rrugor ndërkombëtar. Ndër 53 palët e saj janë Maqedonia e Veriut, Serbia, Shqipëria, Bosnja dhe Hercegovina, Mali i Zi, Turqia, Ukraina dhe Republika e Moldavisë, si dhe shtetet anëtare të BE-së dhe Mbretëria e Bashkuar.

AETR-ja mbulon automjetet e mallrave mbi 3,5 tonë. Në maj 2025, Këshilli i BE-së përcaktoi qëndrimin e BE-së për një propozim që synon ta harmonizojë AETR-në me ndryshimet e fundit të Rregullores (KE) nr. 561/2006, gjë që do ta ulte këtë kufi në 2,5 tonë. Kur u përditësua ky udhëzues, nuk kishim gjetur asnjë ndryshim të miratuar. Shtypi i specializuar raportoi në maj dhe qershor 2026 se çështja mbetej ende e hapur për furgonët nga vendet jashtë BE-së, dhe në maj EXPO raportoi se votimi i radhës për ndryshimin pritej në tetor 2026.

Në praktikë, kjo krijon katër situata:

• Një furgon mbi 2,5 tonë i regjistruar në BE, në një udhëtim brenda BE-së, ZEE-së dhe Zvicrës, për shembull një furgon i regjistruar në Bullgari që transporton mallra nga Sofja në Vjenë për një klient: përfshihet.
• Një furgon i regjistruar në BE, në një udhëtim që kalon pjesërisht jashtë kësaj zone, për shembull nga Sofja në Shkup: për të gjithë udhëtimin zbatohet AETR-ja në vend të rregullave të BE-së, dhe AETR-ja nuk është shtrirë te furgonët. Komisioni Evropian e shpjegon këtë rregull me shembullin e një automjeti që punon ndërmjet Rumanisë dhe Maqedonisë së Veriut. Nëse i njëjti furgon kryen edhe udhëtime brenda BE-së që përfshihen në rregull, për to i duhet takograf inteligjent.
• Një furgon i regjistruar në një vend të AETR-së, në një udhëtim drejt BE-së, për shembull nga Shkupi në Mynih: udhëtimi i nënshtrohet AETR-së, e cila nuk është shtrirë te furgonët, ndaj nuk është e qartë nëse kërkohet takograf inteligjent.
• Një furgon i regjistruar jashtë BE-së, në një operacion që kryhet tërësisht brenda BE-së, nëse një operacion i tillë lejohet fare: rregullat e BE-së për drejtimin dhe pushimin zbatohen pavarësisht vendit të regjistrimit. Rregullat e BE-së për montimin e takografëve janë shkruar për automjetet e regjistruara në BE, ndaj pyesni autoritetet si duhen mbajtur regjistrimet.

Kartat e drejtuesit janë një çështje më vete. Sipas Komisionit Evropian, Bosnja dhe Hercegovina dhe Serbia janë palët e Ballkanit Perëndimor në Traktatin për Komunitetin e Transportit që kanë certifikatat e nevojshme për të lëshuar karta për takografët inteligjentë. Shoferët me banim diku tjetër në rajon, për shembull në Maqedoninë e Veriut, në Shqipëri ose në Mal të Zi, duhet të kontrollojnë cilat karta takografi lëshojnë autoritetet e tyre.

Mbretëria e Bashkuar

Mbretëria e Bashkuar ka rregullat e veta me të njëjtin efekt: udhëzimet në GOV.UK thonë se nga 1 korrik 2026 duhet të montohet një takograf inteligjent i versionit 2 në automjetet e mallrave mbi 2,5 tonë që përdoren për udhëtime ndërkombëtare me qira dhe kundrejt pagesës.

Licenca e Komunitetit

Një rregull i lidhur me këtë zbatohet që nga 21 maj 2022: transportuesit e themeluar në BE që transportojnë mallra ndërkombëtarisht me qira ose kundrejt pagesës me automjete mbi 2,5 tonë kanë nevojë për licencë të Komunitetit. Automjetet me masë të lejuar me ngarkesë deri në 2,5 tonë përjashtohen sipas Rregullores (BE) 2020/1055, krahas përjashtimeve të tjera të Rregullores (KE) nr. 1072/2009.

Listë kontrolli për operatorët

1. Listoni çdo furgon dhe kamion të lehtë me masën e tij maksimale të lejuar dhe shënoni cilët tërheqin rimorkio.
2. Shënoni automjetet që kalojnë kufij ose kryejnë kabotazh dhe kontrolloni nëse çdo lloj udhëtimi kryhet me qira ose kundrejt pagesës apo për llogari të vet.
3. Kërkojini një punishteje të miratuar të montojë dhe të kalibrojë një takograf inteligjent G2V2 në çdo furgon që përfshihet.
4. Aplikoni për kartë drejtuesi për çdo shofer që ka nevojë për të, si dhe për kartë kompanie.
5. Vendosni një rutinë për të shkarkuar njësitë e automjeteve të paktën çdo 90 ditë dhe kartat e drejtuesit të paktën çdo 28 ditë, dhe ruajini skedarët.
6. Trajnoni shoferët tuaj për takografin: futjen e kartës, përdorimin e çelësit të aktiviteteve dhe bërjen e regjistrimeve manuale.
7. Kontrolloni nëse shoferët tuaj janë të dërguar në punët e kabotazhit dhe të transportit ndërmjet vendeve të tjera, dhe, kur janë të dërguar, bëni deklaratat e dërgimit.
8. Nëse kompania juaj është e themeluar në BE, sigurohuni që ajo të ketë licencë të Komunitetit për transport ndërkombëtar mallrash me furgonë mbi 2,5 tonë.
9. Nëse furgonët tuaj janë të regjistruar jashtë BE-së ose punojnë në udhëtime që kalojnë pjesërisht jashtë BE-së, ZEE-së dhe Zvicrës, kontrolloni qëndrimin sipas AETR-së dhe praktikën e kontrollit në çdo vend nëpër të cilin kalojnë rrugët tuaja.

Gabimet e zakonshme

• Llogaritja e peshës së furgonit pa rimorkion. Kufiri është masa maksimale e lejuar e të gjithë kombinimit.
• Trajtimi i çdo udhëtimi si transport për llogari të vet. Një punë e vetme për një klient jashtë vendit e përfshin furgonin në rregull për atë udhëtim.
• Harresa e afatit 28-ditor për kartat e drejtuesit. Për shoferët që drejtojnë vetëm furgonë ky afat është i ri, njësoj si për menaxherët e tyre.
• Marrja e pushimit javor të rregullt në furgon. Rregullat e ndalojnë këtë në furgonë, ashtu si në kamionë.
• Supozimi se një furgon nga një vend i AETR-së është i përjashtuar, sepse AETR-ja ende nuk ka ndryshuar, pa kontrolluar rrugën dhe praktikën e kontrollit.

Ku ndihmon Fleet Hero dhe ku jo

Fleet Hero, aplikacioni i Office Hero për menaxhimin e flotës, nuk zëvendëson një takograf, një mjet shkarkimi ose një mjet analize. Ai ndihmon me planifikimin rreth tyre:

• Kartela e çdo automjeti përmban peshën totale të lejuar, dhe mund t’i shënoni furgonët që bëjnë punë ndërkombëtare dhe t’i mbani në një listë të vetme.
• Me një gjurmues të lidhur me takografin, si Teltonika FMC650, harta në kohë reale dhe profili i shoferit tregojnë kartat, aktivitetin aktual dhe kohën e mbetur të drejtimit, ashtu siç i raporton takografi.
• Për çdo automjet, Fleet Hero e vlerëson gjithashtu kohën e drejtimit nga ndezja dhe shpejtësia. Këto vlerësime ndihmojnë në planifikim, por nuk janë regjistrim takografi.

Fleet Hero nuk shkarkon skedarët e kartës së drejtuesit ose të njësisë së automjetit dhe nuk i analizon ata për shkelje. Për furgonët, na pyesni fillimisht nëse një gjurmues mund të lidhet me modelin e takografit që keni.