Tachografy w samochodach dostawczych od 1 lipca 2026: kto ich potrzebuje, a co wciąż jest niejasne

Z dniem 1 lipca 2026 unijne przepisy o czasie jazdy, przerwach i okresach odpoczynku oraz obowiązek używania tachografu objęły samochody dostawcze i lekkie samochody ciężarowe o dopuszczalnej masie całkowitej (DMC) powyżej 2,5 tony, które przewożą towary w transporcie międzynarodowym w obrębie UE, EOG i Szwajcarii albo w kabotażu. Wcześniej przepisy te dotyczyły tylko pojazdów do przewozu rzeczy powyżej 3,5 tony. Zmiana wynika z pakietu mobilności I, który UE przyjęła w 2020 roku.

Ten poradnik wyjaśnia, kogo obejmuje nowa zasada, czego wymaga od kierowców i firm oraz co wciąż jest niejasne w przypadku przejazdów do takich państw jak Macedonia Północna, Serbia czy Albania, a także zarejestrowanych tam samochodów dostawczych. Opiera się na źródłach wymienionych na końcu, według stanu z dnia ostatniej aktualizacji.

Nowe przepisy w skrócie

• Pojazdy: pojazdy do przewozu rzeczy, których dopuszczalna masa całkowita łącznie z przyczepą lub naczepą przekracza 2,5 tony, ale nie przekracza 3,5 tony.
• Przewozy: międzynarodowy transport rzeczy w obrębie UE, EOG i Szwajcarii oraz kabotaż. Przepisy nie obejmują transportu krajowego wykonywanego przez przewoźnika we własnym kraju, a przejazdy odbywające się częściowo poza tym obszarem podlegają umowie AETR.
• Charakter przewozu: transport zarobkowy oraz transport na potrzeby własne, jeśli prowadzenie pojazdu jest głównym zajęciem kierowcy. Transport na potrzeby własne wykonywany przez osoby, dla których prowadzenie pojazdu nie stanowi głównego zajęcia, jest wyłączony.
• Co obowiązuje: przepisy o czasie jazdy i odpoczynku z rozporządzenia (WE) nr 561/2006, inteligentny tachograf drugiej wersji (G2V2) oraz unijne przepisy o delegowaniu kierowców.
• Od kiedy: od 1 lipca 2026.

Podstawą prawną jest rozporządzenie (UE) 2020/1054, które ze skutkiem od 1 lipca 2026 dodało nową kategorię pojazdów do art. 2 rozporządzenia (WE) nr 561/2006. Europejski Urząd ds. Pracy podsumowuje tę zmianę jako objęcie lekkich pojazdów użytkowych w transporcie transgranicznym przepisami o czasie jazdy i odpoczynku, obowiązkiem stosowania inteligentnych tachografów i przepisami o delegowaniu kierowców.

Czy Państwa samochód dostawczy jest objęty przepisami? Cztery pytania

1. Czy dopuszczalna masa całkowita przekracza 2,5 tony? Należy wliczyć przyczepę. Samochód dostawczy o dopuszczalnej masie całkowitej 2,2 tony, który ciągnie przyczepę o dopuszczalnej masie całkowitej 750 kg, tworzy zespół pojazdów o masie 2,95 tony.
2. Czy samochód przewozi towary przez granicę lub wykonuje kabotaż? Kabotaż to transport wewnątrz innego państwa wykonywany przez przewoźnika z zagranicy. Samochód dostawczy, który pracuje tylko w swoim kraju, nie jest objęty przepisami.
3. Czy jest to transport zarobkowy? Jest nim przewóz towarów klientów za wynagrodzeniem. Przewóz własnych towarów lub sprzętu może być wyłączony, co wyjaśnia następna część.
4. Gdzie samochód jest zarejestrowany i którędy prowadzi trasa? Przejazd odbywający się częściowo poza UE, EOG i Szwajcarią może podlegać umowie AETR zamiast przepisom UE. Właśnie tu pojawiają się otwarte pytania.

Wyłączenia, które warto sprawdzić

Rozporządzenie (WE) nr 561/2006 przewiduje szereg wyłączeń. W przypadku samochodów dostawczych najważniejsze są trzy:

• Przewozy na potrzeby własne: pojazdy o DMC 2,5–3,5 tony, które przewożą rzeczy na potrzeby własne przedsiębiorstwa lub kierowcy, jeśli prowadzenie pojazdu nie stanowi głównego zajęcia osoby, która nim kieruje (art. 3 lit. ha).
• Materiały i sprzęt w promieniu 100 km: pojazdy o DMC do 7,5 tony, które przewożą materiały, sprzęt lub urządzenia do pracy kierowcy albo dostarczają rzeczy wyprodukowane metodami rzemieślniczymi, w promieniu 100 km od bazy przedsiębiorstwa, jeśli prowadzenie pojazdu nie stanowi głównego zajęcia kierowcy, a transport nie ma charakteru zarobkowego (art. 3 lit. aa).
• Przewóz niehandlowy: pojazdy o DMC do 7,5 tony używane do niehandlowego przewozu rzeczy (art. 3 lit. h), czyli przewozu, który nie przynosi dochodu i nie ma związku z działalnością zawodową ani zarobkową.

To, czy wyłączenie ma zastosowanie, zależy od konkretnego przewozu, a nie od pojazdu. Jeśli Państwa samochody dostawcze wykonują zarówno przewozy na potrzeby własne, jak i dla klientów, każdy rodzaj przejazdu należy sprawdzić osobno.

Czego wymagają przepisy

Jazda, przerwy i odpoczynek

• Dzienny czas jazdy nie dłuższy niż 9 godzin, który można wydłużyć do 10 godzin nie więcej niż dwa razy w tygodniu.
• Tygodniowy czas jazdy nie dłuższy niż 56 godzin, a łączny czas jazdy w dowolnych dwóch kolejnych tygodniach – nie dłuższy niż 90 godzin.
• Przerwa trwająca co najmniej 45 minut po 4,5 godziny jazdy; można ją podzielić na 15 minut, a następnie 30 minut.
• Dzienny okres odpoczynku trwający co najmniej 11 godzin; można go podzielić na 3 i 9 godzin albo skrócić do 9 godzin nie więcej niż trzy razy między dwoma tygodniowymi okresami odpoczynku.
• Tygodniowy okres odpoczynku trwający co najmniej 45 godzin. W dowolnych dwóch kolejnych tygodniach kierowca musi wykorzystać dwa regularne tygodniowe okresy odpoczynku albo jeden regularny i jeden skrócony, trwający co najmniej 24 godziny, a skrócenie trzeba zrekompensować w jednym bloku przed końcem trzeciego tygodnia następującego po danym tygodniu. Kierowcy w międzynarodowym transporcie rzeczy mogą pod pewnymi warunkami wykorzystać dwa skrócone tygodniowe okresy odpoczynku z rzędu poza państwem siedziby swojej firmy. Regularnego tygodniowego okresu odpoczynku nie wolno wykorzystywać w pojeździe.

Inteligentny tachograf

Objęte przepisami samochody dostawcze muszą mieć inteligentny tachograf drugiej wersji, oznaczany jako G2V2. Rejestruje on czynności kierowcy i drugiego kierowcy, w określonych momentach zapisuje położenie pojazdu ustalane satelitarnie i automatycznie rejestruje przekroczenia granic. Tachograf mogą instalować i naprawiać wyłącznie instalatorzy, warsztaty i producenci pojazdów zatwierdzeni przez właściwe organy.

• Karta kierowcy: każdy kierowca przed rozpoczęciem jazdy wkłada do tachografu swoją osobistą kartę, a żaden kierowca nie może mieć więcej niż jednej ważnej karty.
• Karta przedsiębiorstwa: wydawana przedsiębiorstwu transportowemu; pozwala firmie zablokować swoje dane w tachografie oraz je wyświetlać, pobierać i drukować.

Zapisy i pobieranie danych

• Dane z jednostki pojazdowej należy pobierać co najmniej co 90 dni, a z każdej karty kierowcy co najmniej co 28 dni, zgodnie z wymogami rozporządzenia Komisji (UE) nr 581/2010.
• Podczas kontroli drogowej kierowca musi być w stanie okazać zapisy z bieżącego dnia i poprzednich 56 dni.
• Pobrane pliki należy bezpiecznie przechowywać: stanowią one dokumentację firmy dotyczącą czasu jazdy i odpoczynku.

Delegowanie kierowców

Unijne przepisy o delegowaniu kierowców dotyczą również samochodów dostawczych objętych nowymi zasadami. Według Europejskiego Urzędu ds. Pracy kierowca jest delegowany podczas kabotażu i przewozów typu cross-trade, ale nie podczas przewozów dwustronnych do państwa siedziby pracodawcy lub z tego państwa ani w tranzycie. Oświadczenia o delegowaniu składa się w unijnym portalu RTPD.

Przejazdy objęte umową AETR oraz samochody dostawcze z Macedonii Północnej, Serbii i Albanii

W przypadku przejazdów odbywających się częściowo poza UE, EOG i Szwajcarią oraz samochodów dostawczych zarejestrowanych poza UE odpowiedź jest mniej oczywista – i właśnie tu zaczyna się większość pytań przewoźników z Bałkanów.

Ramy wyznacza art. 2 rozporządzenia (WE) nr 561/2006. Przepisy UE stosuje się – niezależnie od państwa rejestracji pojazdu – do transportu wykonywanego w całości w obrębie UE albo między UE, Szwajcarią a państwami Europejskiego Obszaru Gospodarczego. Do przejazdów międzynarodowych odbywających się częściowo poza tym obszarem stosuje się zamiast nich, na całej trasie, umowę AETR, jeśli pojazd jest zarejestrowany w UE lub w państwie będącym stroną AETR.

AETR to umowa ONZ dotycząca pracy załóg pojazdów wykonujących międzynarodowe przewozy drogowe. Wśród jej 53 stron są Macedonia Północna, Serbia, Albania, Bośnia i Hercegowina, Czarnogóra, Turcja, Ukraina i Republika Mołdawii, a także państwa członkowskie UE i Zjednoczone Królestwo.

AETR obejmuje pojazdy do przewozu rzeczy powyżej 3,5 tony. W maju 2025 roku Rada UE ustaliła stanowisko Unii w sprawie propozycji dostosowania AETR do ostatnich zmian w rozporządzeniu (WE) nr 561/2006, co obniżyłoby ten próg do 2,5 tony. W chwili aktualizacji tego poradnika nie znaleźliśmy przyjętej zmiany. Prasa branżowa informowała w maju i czerwcu 2026 roku, że kwestia samochodów dostawczych z państw spoza UE wciąż jest otwarta, a w maju serwis EXPO podał, że kolejne głosowanie nad zmianą spodziewane jest w październiku 2026 roku.

W praktyce daje to cztery sytuacje:

• Samochód dostawczy powyżej 2,5 tony zarejestrowany w UE, na trasie w obrębie UE, EOG i Szwajcarii, np. zarejestrowany w Bułgarii samochód, który przewozi towary klienta z Sofii do Wiednia: podlega przepisom.
• Samochód dostawczy zarejestrowany w UE, na trasie częściowo poza tym obszarem, np. z Sofii do Skopje: na całej trasie zamiast przepisów UE obowiązuje AETR, a umowy AETR nie rozszerzono na samochody dostawcze. Komisja Europejska objaśnia tę zasadę na przykładzie pojazdu kursującego między Rumunią a Macedonią Północną. Jeśli ten sam samochód wykonuje też w UE przewozy objęte przepisami, potrzebuje na nie inteligentnego tachografu.
• Samochód dostawczy zarejestrowany w państwie AETR, na trasie do UE, np. ze Skopje do Monachium: przejazd podlega umowie AETR, której nie rozszerzono na samochody dostawcze, więc nie jest jasne, czy inteligentny tachograf jest wymagany.
• Samochód dostawczy spoza UE, wykonujący przewóz w całości w obrębie UE, o ile taki przewóz jest w ogóle dozwolony: unijne przepisy o czasie jazdy i odpoczynku obowiązują niezależnie od państwa rejestracji. Unijne przepisy o instalowaniu tachografów są napisane dla pojazdów zarejestrowanych w UE, dlatego należy zapytać właściwe organy, jak prowadzić zapisy.

Osobną kwestią są karty kierowców. Według Komisji Europejskiej stronami Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Transportową z Bałkanów Zachodnich, które mają certyfikaty potrzebne do wydawania kart do inteligentnych tachografów, są Bośnia i Hercegowina oraz Serbia. Kierowcy mieszkający gdzie indziej w regionie, np. w Macedonii Północnej, Albanii czy Czarnogórze, powinni sprawdzić, jakie karty do tachografu wydają ich organy.

Zjednoczone Królestwo

Zjednoczone Królestwo ma własne przepisy o tym samym skutku: według wytycznych GOV.UK od 1 lipca 2026 inteligentny tachograf w wersji 2 musi być zainstalowany w pojazdach do przewozu rzeczy powyżej 2,5 tony używanych do zarobkowych przejazdów międzynarodowych.

Licencja wspólnotowa

Od 21 maja 2022 obowiązuje powiązana zasada: przewoźnicy z siedzibą w UE, którzy wykonują zarobkowy międzynarodowy transport rzeczy pojazdami powyżej 2,5 tony, potrzebują licencji wspólnotowej. Pojazdy o dopuszczalnej masie całkowitej do 2,5 tony są z tego obowiązku zwolnione na mocy rozporządzenia (UE) 2020/1055, obok innych zwolnień przewidzianych w rozporządzeniu (WE) nr 1072/2009.

Lista kontrolna dla przewoźników

1. Spisać wszystkie samochody dostawcze i lekkie samochody ciężarowe wraz z ich dopuszczalną masą całkowitą i zaznaczyć, które ciągną przyczepy.
2. Oznaczyć pojazdy, które przekraczają granice lub wykonują kabotaż, i sprawdzić, czy każdy rodzaj przejazdu ma charakter zarobkowy, czy jest wykonywany na potrzeby własne.
3. Zlecić zatwierdzonemu warsztatowi montaż i kalibrację inteligentnego tachografu G2V2 w każdym objętym przepisami samochodzie dostawczym.
4. Złożyć wnioski o karty kierowcy dla wszystkich kierowców, którzy ich potrzebują, oraz o kartę przedsiębiorstwa.
5. Wprowadzić stałą procedurę pobierania danych z jednostek pojazdowych co najmniej co 90 dni i z kart kierowców co najmniej co 28 dni oraz przechowywać pliki.
6. Przeszkolić kierowców z obsługi tachografu: wkładania karty, przełączania trybów i dokonywania wpisów manualnych.
7. Sprawdzić, czy kierowcy są delegowani przy kabotażu i przewozach cross-trade, i w takich przypadkach złożyć oświadczenia o delegowaniu.
8. Jeśli firma ma siedzibę w UE, upewnić się, że posiada licencję wspólnotową na międzynarodowy transport drogowy samochodami dostawczymi powyżej 2,5 tony.
9. Jeśli samochody dostawcze są zarejestrowane poza UE lub wykonują przejazdy częściowo poza UE, EOG i Szwajcarią, sprawdzić stan prawny w zakresie AETR i praktykę kontrolną w każdym państwie na trasie.

Częste błędy

• Liczenie masy samochodu dostawczego bez przyczepy. Próg dotyczy dopuszczalnej masy całkowitej całego zespołu pojazdów.
• Traktowanie każdego przejazdu jako przewozu na potrzeby własne. Jedno zlecenie dla klienta za granicą sprawia, że na tym przejeździe samochód podlega przepisom.
• Zapominanie o 28-dniowym terminie dla kart kierowców. To nowość dla kierowców, którzy jeżdżą tylko samochodami dostawczymi, i dla ich przełożonych.
• Wykorzystywanie regularnego tygodniowego okresu odpoczynku w samochodzie dostawczym. Przepisy zabraniają tego w samochodach dostawczych, tak samo jak w ciężarówkach.
• Zakładanie, że samochód dostawczy z państwa AETR jest zwolniony z obowiązku, bo umowa AETR jeszcze się nie zmieniła, bez sprawdzenia trasy i praktyki kontrolnej.

W czym pomaga Fleet Hero, a w czym nie

Fleet Hero, aplikacja Office Hero do zarządzania flotą, nie zastępuje tachografu ani narzędzia do pobierania lub analizy danych. Pomaga w planowaniu, które się z nimi wiąże:

• W karcie każdego pojazdu zapisana jest jego dopuszczalna masa całkowita, a samochody dostawcze wykonujące przewozy międzynarodowe można oznaczyć i prowadzić na jednej liście.
• Z lokalizatorem podłączonym do tachografu, np. Teltonika FMC650, mapa na żywo i profil kierowcy pokazują karty, bieżącą czynność i pozostały czas jazdy – tak, jak przekazuje je tachograf.
• Dla każdego pojazdu Fleet Hero szacuje też czas jazdy na podstawie zapłonu i prędkości. Te szacunki pomagają w planowaniu, ale nie są zapisem z tachografu.

Fleet Hero nie pobiera plików z kart kierowców ani z jednostek pojazdowych i nie analizuje ich pod kątem naruszeń. W przypadku samochodów dostawczych prosimy najpierw zapytać nas, czy lokalizator można podłączyć do posiadanego modelu tachografu.